Trồng chè theo phương pháp hữu cơ mang lại nhiều hiệu quả
Chè trung du là giống chè bản địa, từ lâu đã được xem là linh hồn làm nên thương hiệu chè Tân Cương, Thái Nguyên. Thế nhưng, do cây chè được trồng từ hàng chục năm về trước nên giờ đây nhiều diện tích chè trung du đang có hiện tượng thoái hóa, bên cạnh đó nhiều người dân đang chuyển hướng sang trồng các giống chè lai khiến do diện tích trồng chè trung du ngày càng thu hẹp.
Trước hiện trạng đó, ông Nguyễn Thanh Dương (ngụ tại xóm Hồng Thái 2, Tân Cương, Thái Nguyên) vẫn luôn đau đáu tìm hướng đi mới cho chè trung du, góp phần nâng cao giá trị cho cây chè quê hương, tạo dựng thương hiệu, góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân địa phương. Năm 2018, từ một cơ sở sản xuất chè, ông Dương đã thành lập Hợp tác xã Chè trung du Tân Cương do ông làm Giám đốc.
Chia sẻ về quyết định của mình ông Dương nói: "Thành lập hợp tác xã sẽ tạo ra cầu nối giúp chúng tôi gần gũi với bà con làm chè hơn, quan trọng hơn chính là tôi muốn lan tỏa niềm đam mê chè trung du đến nhiều người hơn và cùng liên kết với nhau để chia sẻ kinh nghiệm, cách làm cũng như hình thành được vùng sản xuất chè tập trung. Nguồn nguyên liệu sẽ được kiểm soát chặt chẽ, đồng nhất về quy trình tại Hợp tác xã, khác hẳn so với việc thu mua từ bà con so với trước kia".
Thời điểm năm 2022, Hợp tác xã Chè trung du Tân Cương có 8 thành viên với 20 hộ trồng chè liên kết. Hợp tác xã có vùng nguyên liệu rộng 20ha trong đó giống chè Trung duc hiếu khoảng 50% diện tích. Ngoài việc chú trọng chất lượng cho các sản phẩm chè, Hợp tác xã còn đầu tư vào mô hình phát triển du lịch cộng đồng thu hút nhiều lượt khách đến tham quan, trải nghiệm.
Thời điểm đó, hoạt động của Hợp tác xã được coi là khá tốt khi các thành viên, các hộ liên kết đều được Hợp tác xã cung ứng đầy đủ các dịch vụ đầu vào đáp ứng việc trồng chè, các sản phẩm làm ra đều được Hợp tác xã cam kết bao tiêu đầu ra với mức giá cao hơn so với giá thị trường.
Bên cạnh đó, Hợp tác xã còn chuyển giao các ứng dụng khoa học kỹ thuật cho bà con trồng chè, các quy trình từ trồng, chăm sóc và thu hái rồi chế biến chè đều được Hợp tác xã hướng dẫn tận tình cho bà con.
Hợp tác xã Chè Trung du Tân Cương có nhiều sản phẩm phong phú như trà móc câu, trà tôm nõn, trà đinh cho tới trà Tước Thiệt thượng hạng. Ngoài việc cung cấp chè cho thị trường trong tỉnh các sản phẩm của Hợp tác xã còn được phân phối đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Bên cạnh các loại trà nói trên thì còn có một số sản phẩm trà ướp hoa như hoa sen, hoa hồng, hoa nhài... cũng tạo nên sự đặc biệt cho các sản phẩm của Hợp tác xã.
Ngoài ra, hoạt động trồng chè hữu cơ kết hợp với du lịch cộng đồng của Hợp tác xã còn nhận được sự hỗ trợ tập huấn của Liên minh Hợp tác xã tỉnh Thái Nguyên. Khi tham gia vào các lớp tập huấn, các thành viên của Hợp tác xã đã được giới thiệu về tầm quan trọng khi sản xuất chè theo phương pháp hữu cơ, các kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái và chế biến các sản phẩm chè đạt tiêu chuẩn hữu cơ, cùng với đó là những kinh nghiệm khi phát triển trồng chè hữu cơ kết hợp với du lịch cộng đồng.
Giám đốc HTX Chè trung du Tân Cương, ông Nguyễn Thanh Dương cho biết, sau hơn 6 năm triển khai trồng chè theo hướng hữu cơ thì có nhiều thành quả rõ rệt, đem đến cho người dân nhiều lợi ích.
Thời gian đầu khi mới chuyển dịch sang trồng chè theo hướng hữu cơ thì HTX gặp khá nhiều khó khăn, mất khoảng 6 tháng sản lượng chè giảm sâu vì cây chè bị thiếu dưỡng chất, có một số vấn đề liên quan khiến bà con nản lòng, đặc biệt là tình trạng sâu bệnh hoành hành. Thời điểm đó, chè bị thất thu, thậm chí không thu hoạch được khiến nhiều bà con xã viên muốn quay lại hình thức canh tác cũ.
Thế nhưng, nhờ sự động viên của lãnh đạo HTX mà bà con tiếp tục kiên trì, dần dần, các chế phẩm hữu cơ đã phân hủy và giúp cải thiện tình trạng dinh dưỡng đất. Bà con không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học mà thay vào đó là sử dụng chế phẩm sinh học có nguồn gốc thảo mộc.
Nhờ trồng chè theo phương pháp hữu cơ mà chi phí chăm sóc đã giảm dáng kể so với khi dùng phân bón vô cơ và thuốc trừ sâu hóa học. Sau nhiều năm, chất đất không còn chai cứng nữa mà dần trở nên tơi xốp, dễ canh tác hơn, nước cũng giữ được tốt hơn trước. Và kết quả lớn nhất chính là Hợp tác xã đã có được nhiều sản phẩm chè chất lượng cao, được nhiều người an tâm sử dụng.
Các sản phẩm chè trồng theo hướng hữu cơ được nhiều người tiêu dùng đánh giá cao, khách hàng khắp nơi tin tưởng, do đó chè của HTX có được vị thế vững chắc trên thị trường và có mặt trong TOP 5 thương hiệu trà đinh thượng hạng ngon chính gốc THÁI NGUYÊN
Nhân rộng các vùng trồng chè hữu cơ trên địa bàn
Ngày nay, yêu cầu của thị trường về các sản phẩm trà Việt đang ngày một khắt khe, do đó, có nhiều hợp tác xã trồng chè trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã phải trăn trở, tìm hiểu thêm các kỹ thuật trồng, chăm sóc, sản xuất và chế biến chè.
Dần dần, các Hợp tác xã đã chuyển đổi trồng chè bằng phương pháp cũ sang sản xuất theo hướng hữu cơ. Nếu theo phương pháp này thì cây chè phải được chăm sóc tỉ mỉ từ khâu trồng, chăm sóc cần theo đúng quy trình, sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu sinh học.
Trên thị trường sản phẩm chè hữu cơ được sự ủng hộ lớn, do đó, các Hợp tác xã tiếp tục đầu tư để phát triển cơ sở hạ tầng đồng thời mở rộng diện tích trồng chè, xây dựng dàn phun nước tưới cho cây chè, đầu tư hệ thống cân, máy hút chân không...
Xu hướng của người tiêu dùng hiện nay chính là nhu cầu sử dụng các loại sản phẩm sạch do đó việc chuyển đổi nền nông nghiệp sử dụng nhiều hóa chất sang nông nghiệp xanh, sản xuất ra các sản phẩm hữu cơ là xu thế tất yếu. Qua đó, người trồng chè chuyển đổi sang phương pháp sản xuất hữu cơ là hướng đi đúng đắn.
Theo Tuổi trẻ Thủ Đô