Làng lụa Vạn Phúc Hà Đông
- Địa chỉ: Phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, Hà Nội.
Với lịch sử hơn 1.000 năm, Vạn Phúc được xem là một trong những làng nghề dệt lụa lâu đời nhất ở Việt Nam. Lụa Vạn Phúc nổi tiếng với độ mềm mại, bóng mượt và hoa văn tinh xảo, thường được sử dụng để may áo dài truyền thống. Đặc biệt, lụa Vạn Phúc sử dụng các màu sắc tự nhiên, mang đến vẻ đẹp bền bỉ theo thời gian, phản ánh đậm nét văn hóa và lịch sử dân tộc. Ngày nay lụa Vạn Phúc với mẫu mã và màu sắc đa dạng rất được ưa chuộng ngay cả thị trường trong nước và quốc tế.
![lua-van-phuc-1720602986.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/lua-van-phuc-1720602986.jpg)
Đặc điểm nổi bật:
- Lịch sử hơn 1.000 năm: Là một trong những làng nghề dệt lụa lâu đời nhất ở Việt Nam.
- Sản phẩm tinh xảo: Lụa Vạn Phúc nổi tiếng với độ mềm mại, bóng mượt và hoa văn tinh xảo, thường được sử dụng để may áo dài truyền thống.
- Màu sắc tự nhiên: Sử dụng các màu sắc tự nhiên và bền đẹp theo thời gian.
Dệt khăn Phùng Xá - Mỹ Đức
- Địa chỉ: Xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, Hà Nội.
Nghề dệt ở Phùng Xá được hình thành từ năm 1929 và vẫn còn được duy trì phát triển cho đến ngày nay. Làng nghề phát triển nghề dệt với các mặt hàng lụa, satanh và đặc biệt là khăn mặt bông. Trong thời kỳ bao cấp làng phát triển thành mô hình hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp dệt chuyên sản xuất khăn mặt bông để xuất khẩu sang Liên Xô.
![phuc-xa-1720602986.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/phuc-xa-1720602986.jpg)
Hiện nay làng nghề có đến 28 doanh nghiệp tư nhân, 13 công ty cổ phần với qui mô sản xuất lớn nhỏ chuyên sản xuất các mặt hàng khăn mặt đa dạng về chủng loại kiểu dáng, màu sắc, chất liệu như khăn mặt, khăn nhỡ, khăn tắm, nào khăn trơn, khăn hoạ tiết, nào khăn nhuộm màu, phun màu…cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu đi nhiều nước và khu vực như Trung Quốc, Nhật, Mỹ, CH Séc, Hàn Quốc, Đài Loan.
Đặc điểm nổi bật:
- Chất liệu sợi bông: Các sản phẩm khăn được dệt từ sợi bông tự nhiên, mang lại sự thoải mái khi sử dụng.
- Hoa văn đa dạng: Khăn Phùng Xá nổi bật với hoa văn phong phú, màu sắc tươi sáng.
- Ứng dụng rộng rãi: Sản phẩm gồm khăn quàng cổ, khăn trải bàn, khăn tắm, và nhiều vật dụng gia đình khác.
Tơ lụa Mã Châu - Quảng Nam
- Địa chỉ: Thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam.
Tơ lụa Mã Châu có lịch sử phát triển lâu đời, từ thời kỳ hưng thịnh của phố cổ Hội An. Đây là một trong những làng nghề dệt lụa nổi tiếng ở miền Trung Việt Nam. Lụa Mã Châu được dệt từ sợi tơ tằm tự nhiên, tạo nên chất liệu mềm mại, mịn màng và bóng mượt. Sự tinh tế trong từng sợi tơ giúp sản phẩm lụa Mã Châu nổi bật về chất lượng. Lụa Mã Châu sử dụng kỹ thuật nhuộm màu từ màu sắc tự nhiên từ cây cỏ và khoáng sản giúp màu sắc bền đẹp và an toàn.
![ma-chau-1720602986.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/ma-chau-1720602986.jpg)
Đặc điểm nổi bật:
- Lịch sử hơn 400 năm: Nghề dệt lụa Mã Châu bắt nguồn từ thời kỳ hưng thịnh của Hội An.
- Chất liệu tơ tằm tự nhiên: Lụa Mã Châu được dệt từ sợi tơ tằm, có độ mềm mại và bóng mượt cao.
- Hoa văn truyền thống và hiện đại: Các sản phẩm mang đậm nét văn hóa truyền thống kết hợp với xu hướng hiện đại.
Dệt Đũi Nam Cao Thái Bình
- Địa chỉ: Xã Nam Cao, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
Vải đũi Nam Cao được dệt từ sợi tơ tằm, có đặc điểm thoáng mát, mềm mại và thân thiện với làn da. Chất liệu này không chỉ thoải mái khi mặc mà còn bền đẹp theo thời gian. Sản phẩm đũi Nam Cao sử dụng màu sắc tự nhiên, không qua xử lý hóa chất, tạo nên vẻ đẹp mộc mạc và an toàn cho người sử dụng. Màu sắc thường là các gam màu nhẹ nhàng, phù hợp với nhiều loại trang phục. Các sản phẩm đũi được làm hoàn toàn thủ công, từ khâu xe sợi, nhuộm màu cho đến dệt vải. Quy trình này đòi hỏi sự khéo léo và kiên nhẫn của người thợ, tạo nên những sản phẩm tinh xảo và độc đáo.
![dui-nam-cao-1720602985.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/dui-nam-cao-1720602985.jpg)
Đặc điểm nổi bật:
- Chất liệu đũi tự nhiên: Vải đũi Nam Cao có độ thoáng mát, mềm mại và thân thiện với làn da.
- Màu sắc tự nhiên: Sử dụng màu sắc tự nhiên, không qua xử lý hóa chất, tạo nên sản phẩm an toàn và thân thiện với môi trường.
- Đa dạng sản phẩm: Bao gồm vải đũi, khăn đũi, áo dài đũi và nhiều sản phẩm khác.
Làng nghề thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp
- Địa chỉ: Thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, Ninh Thuận
Làng thổ cẩm Mỹ Nghiệp, nằm tại tỉnh Ninh Thuận, được biết đến như cái nôi phát triển của người Chăm về nghề dệt thổ cẩm. Đây là một trong những làng nghề cổ của người Chăm, với truyền thống dệt thổ cẩm đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Cùng với làng gốm Bàu Trúc, nghề dệt thổ cẩm ở Mỹ Nghiệp đã trở thành biểu tượng văn hóa rực rỡ của thời kỳ Chăm Pa tại xứ Panduranga xưa.
![lang-det-tho-cam-cham-my-nghiep-1720603101.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/lang-det-tho-cam-cham-my-nghiep-1720603101.jpg)
Thay vì áp dụng kỹ thuật dệt công nghiệp để tăng năng suất, người Chăm ở Mỹ Nghiệp vẫn duy trì phương pháp dệt thủ công truyền thống. Các công đoạn dệt bằng khung gỗ truyền thống đòi hỏi sự tỉ mỉ, lành nghề và lưu giữ vô vàn tinh hoa của nghề dệt.
Đặc điểm nổi bật:
- Hoa văn và họa tiết: Hoa văn, họa tiết trên thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp mang đậm nét văn hóa và tín ngưỡng của người Chăm, thường thể hiện các hình ảnh của thần linh, con vật, hoa lá, và các biểu tượng tôn giáo như thần đèn, thần Shiva, rồng trời…
- Màu sắc: Màu sắc chủ đạo của thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp thường là các gam màu tự nhiên, trầm ấm như đỏ, đen, vàng, xanh dương, và trắng. Các màu sắc được nhuộm từ các loại cây cỏ tự nhiên, giúp sản phẩm bền màu và an toàn cho sức khỏe.
- Chất liệu: Chất liệu chính được sử dụng là sợi bông và sợi lanh tự nhiên, mang lại cảm giác mềm mại, thoáng mát và dễ chịu khi sử dụng. Đôi khi, người Chăm cũng sử dụng các sợi tơ tằm để tạo ra các sản phẩm thổ cẩm cao cấp hơn.
Làng nghề thổ cẩm ở Phan Thanh, Phan Hòa
- Địa chỉ: Phan Thanh - Phan Hòa, huyện Bắc Bình, Bình Thuận
Nghề dệt thổ cẩm của đồng bào người Chăm ở Bình Thuận tập trung ở hai xã Phan Hòa và Phan Thanh, thuộc huyện Bắc Bình. Đây là vùng đất cách thành phố Phan Thiết khoảng 80km về hướng Bắc. Nghề dệt thổ cẩm tại đây không chỉ là một nghề truyền thống mà còn gắn liền với các truyền thuyết và lịch sử văn hóa lâu đời của người Chăm.
![tho-cam-cham-1720603540.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/tho-cam-cham-1720603540.jpg)
Đặc điểm nổi bật:
- Khung dệt cổ truyền: Ở làng dệt thổ cẩm Phan Hòa, vẫn còn lưu giữ những chiếc khung dệt cổ truyền bằng gỗ Gõ và gỗ Trắc, được đóng cách đây hàng trăm năm.
- Sử dụng trong văn hóa và lễ hội: Trong các lễ hội, cưới hỏi, thổ cẩm Chăm được sử dụng để làm khăn choàng đầu, may áo, váy và các đường viền trang trí.
- Đa dạng chất liệu và màu sắc: Thổ cẩm Chăm được làm từ nhiều chất liệu, từ thủ công đến chỉ công nghiệp, với màu sắc bền đẹp và các đường nét hoa văn phong phú, đa dạng.
- Kỹ thuật dệt truyền thống: Mặc dù có những cải tiến, nghề dệt thổ cẩm ở Phan Hòa vẫn giữ nguyên kỹ thuật dệt truyền thống, sử dụng khung dệt cổ và các go hoa văn khác nhau để tạo ra các hoa văn đặc trưng.
Nghề dệt thổ cẩm không chỉ giữ vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Chăm, mà còn đóng góp tích cực vào việc giải quyết công ăn việc làm và nâng cao đời sống kinh tế cho người dân địa phương nhất là những chị em phụ nữ đã hết tuổi lao động.
Thổ cẩm Làng Teng ở Ba Tơ, Quảng Ngãi
- Địa chỉ: Làng Teng, thuộc xã Ba Thành, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi
Làng Teng, thuộc xã Ba Thành, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, là làng nghề thổ cẩm nổi tiếng của đồng bào dân tộc Hrê. Nghề dệt thổ cẩm ở Làng Teng đã tồn tại hàng trăm năm, được truyền từ đời này sang đời khác, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người Hrê.
![tho-cam-lang-teng-1720603539.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/tho-cam-lang-teng-1720603539.jpg)
Các sản phẩm thổ cẩm của Làng Teng nổi bật với các hoa văn, họa tiết phong phú, được dệt hoàn toàn thủ công bằng khung cửi. Sản phẩm thổ cẩm ở đây thường được sử dụng để may trang phục truyền thống như váy, áo cho phụ nữ; khố, áo cho đàn ông; khăn đội đầu, tấm đắp, tấm địu con, túi đựng đồ dùng và nhiều sản phẩm khác. Màu sắc chủ đạo của thổ cẩm Làng Teng là đen, đỏ và trắng, tạo nên sự tương phản và bắt mắt với các họa tiết gắn liền với thiên nhiên núi rừng, sông nước, cây cối, hoa lá và các hoa văn hình học cách điệu như đường viền màu song song, hình tam giác cân, các hình vuông xếp cạnh nhau.
Làng nghề dệt thổ cẩm Làng Teng, với truyền thống lâu đời và các sản phẩm độc đáo, không chỉ là niềm tự hào của người Hrê mà còn là một phần quan trọng của di sản văn hóa Việt Nam. Sự công nhận của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch như một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là minh chứng rõ ràng cho giá trị văn hóa và kinh tế của làng nghề này.
Làng thổ cẩm Tả Phìn
- Địa chỉ: xã Tả Phìn, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai
Thổ cẩm ở Tả Phìn, Sa Pa, tỉnh Lào Cai mang những đặc trưng độc đáo, thể hiện nét văn hóa truyền thống và sự khéo léo của đồng bào dân tộc Dao Đỏ và H'Mông. Thổ cẩm Tả Phìn được chế tác thành nhiều sản phẩm khác nhau như trang phục truyền thống, khăn quàng, túi xách, chăn, gối, và các sản phẩm trang trí nội thất khác. Mỗi sản phẩm đều mang đậm nét văn hóa và bản sắc dân tộc, thể hiện sự sáng tạo và tinh thần lao động của người dân Tả Phìn.
![tho-cam-ta-phin-1720603539.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/tho-cam-ta-phin-1720603539.jpg)
Các đặc trưng của sản phẩm làng nghề thổ cẩm thổ cẩm Tả Phìn bao gồm:
- Hoa văn và họa tiết: Thổ cẩm Tả Phìn nổi bật với các hoa văn, họa tiết phong phú và đa dạng, lấy cảm hứng từ thiên nhiên, đời sống hàng ngày và tín ngưỡng tâm linh của người dân địa phương. Các họa tiết thường gặp bao gồm hoa lá, con vật, hình học, và các biểu tượng văn hóa đặc trưng của dân tộc Dao Đỏ và H'Mông.
- Màu sắc: Màu sắc thổ cẩm Tả Phìn rực rỡ, sử dụng nhiều gam màu đỏ, xanh, vàng, đen được nhuộm màu dệt thủ công
- Kỹ thuật dệt:Thổ cẩm Tả Phìn được dệt hoàn toàn thủ công bằng tay, sử dụng khung cửi truyền thống. Kỹ thuật dệt và thêu của người dân Tả Phìn rất tinh xảo và tỉ mỉ, thể hiện sự khéo léo và kiên nhẫn của người thợ dệt.
- Chất liệu: Chất liệu chủ yếu được sử dụng là bông, lanh, và sợi tự nhiên, mang đến sự mềm mại, thoáng mát và bền đẹp cho sản phẩm thổ cẩm.
Hợp tác xã Thổ Cẩm Lan Rừng
- Địa chỉ: Thị trấn Sapa, Lào Cai
HTX thổ cẩm Lan Rừng được thành lập cách đây 15 năm với hơn 100 xã viên ở khắp các bản người Hmong, Dao, Giáy, Xa Phó ở Sapa. Sản phẩm của HTX Thổ Cẩm Lan Rừng đa dạng về kiểu dáng và màu sắc. Họa tiết thổ cẩm được áp dụng vào các quần áo, túi xách, mũ, giày cho đến ứng dụng vào trang trí nội thất. Các sản phẩm của HTX Lan Rừng được các khách sạn nhà hàng tại SaPa áp dụng vào trang trí nhằm quảng bá văn hóa địa phương đến khách du lịch trong nước và quốc tế.
![thocam2-1720603726.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/thocam2-1720603726.jpg)
Đặc điểm nổi bật:
- Sản phẩm làm thủ công, thêu tay và dệt bằng khung cửi.
- Mẫu mã hoa văn từ đồng bào các dân tộc Mông, Dao, Giáy, Xa Phó.
- Có 5 sản phẩm đạt OCOP 3 sao cấp tỉnh. 90% nhân công là người đồng bào, với 20 người làm việc trực tiếp tại HTX và hơn 100 bà con làm việc tại nhà.
- Sản phẩm thổ cẩm được du khách trong nước và quốc tế ưa chuộng.
Làng nghề dệt thổ cẩm Chăm Châu Phong
- Địa chỉ: Xã Châu Phong, thị xã Tân Châu, An Giang
Châu Phong là làng nghề thổ cẩm lâu đời của người Chăm Châu Phong, An Giang. Người chăm ở đây sống tập trung ở 3 ấp Phũm Xoài, Châu Giang và Hòa Long trên 4.500 nhân khẩu, 100% người dân theo đạo Hồi giáo Islam. Các sản phẩm của người dệt thổ cẩm của người Chăm xuất hiện trong đời sống hàng ngày của người dân nơi đây với trang phục như váy, áo, khăn đội đầu; xà rông của nam giới…với màu sắc, hoa văn, họa tiết khác nhau như: sóng nước, vân mây, ô vuông, kẻ sọc, lồng đèn, bông dâu… thể hiện văn hóa, tôn giáo của người dân ở Tân Châu.
![tho-cam-cham-chau-phong-1720603539.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/tho-cam-cham-chau-phong-1720603539.jpg)
- Đặc điểm nổi bật:
- Nghề dệt thổ cẩm là truyền thống lâu đời của đồng bào Chăm.
- Sản phẩm thường xuất hiện trong đời sống hằng ngày như trang phục, khăn đội đầu, xà rông.
- Màu sắc, hoa văn thể hiện văn hóa, tôn giáo với các họa tiết như sóng nước, vân mây, ô vuông, kẻ sọc, lồng đèn, bông dâu.
Nghề dệt thổ cẩm của người Tày ở Luống Nọi
- Địa chỉ: Xóm Luống Nọi, xã Ngọc Đào (Hà Quảng), Cao Bằng
Dệt thổ cẩm là một trong những nghề truyền thống lâu đời được truyền lại từ đời này qua đời khác của người Tày ở Luống Nọi. Thổ cẩm truyền thống của người Tày được tạo hình, trang trí bằng nhiều loại hoa văn phong phú đẹp mắt trên chất liệu vải chàm (loại vải đặc trưng gắn bó với người dân nơi đây). Sự đa dạng, phong phú về màu sắc, đường nét và hình thù hoa văn, họa tiết đối xứng, phản ánh quan niệm về đời sống của người dân.
![nghe-det-tho-cam-cua-nguoi-tay-o-luong-noi-1720603539.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/nghe-det-tho-cam-cua-nguoi-tay-o-luong-noi-1720603539.jpg)
- Đặc điểm nổi bật:
- Hoa văn trang trí gồm ba dạng chính: hình học, hiện thực về thực vật, hiện thực về động vật.
- Các sản phẩm dùng trong đời sống như tấm trướng che bàn thờ, áo, mũ, khăn, mặt gối, vỏ chăn, mặt địu, túi xách.
- Hoa văn phản ánh triết lý âm dương, ngũ hành, quan niệm về sự hòa hợp trường tồn của cuộc sống và vũ trụ.
Làng nghề thổ cẩm Lăng Can
- Địa chỉ: Xã Lăng Can, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang
Làng nghề thổ cẩm Lăng Can là làng nghề thổ cẩm truyền thống của người đồng bào người dân tộc Pà Thẻn và người Tày ở Tuyên Quang. Các họa tiết thổ cẩm màu sắc được thêu trên nền vải thể hiện văn hóa, tín ngưỡng độc đáo của người dân địa phương.
![tho-cam-lang-can-1720603994.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/tho-cam-lang-can-1720603994.jpg)
- Đặc điểm nổi bật:
- Thổ cẩm chủ yếu của người dân tộc Pà Thẻn, người Tày.
- Họa tiết thêu của người Dao đỏ chủ yếu có 4 màu: đỏ, xanh, trắng, vàng.
- Các sản phẩm đa dạng từ quần áo đến đồ lưu niệm, chăn, mũ, khăn quàng thổ cẩm.
- Sản phẩm được du khách ưa chuộng và sử dụng nhiều trong các nhà hàng, khách sạn khu vực.
Làng nghề thổ cẩm Xí Thoại
- Địa chỉ: Xí Thoại, xã Xuân Lãnh, Đồng Xuân, Phú Yên
Làng nghề thổ cẩm Xí Thoại ở Xuân Lãnh, Đồng Xuân, Phú Yên. Đây là làng nghề thổ cẩm truyền thống của đồng bào người Ba Na. Kỹ thuật dệt thổ cẩm của người Ba Na rất tinh xảo và phức tạp. Quá trình dệt thường được thực hiện hoàn toàn bằng tay, từ khâu kéo sợi, nhuộm màu cho đến dệt vải. Điều này đòi hỏi sự khéo léo, kiên nhẫn và kinh nghiệm lâu năm của người thợ dệt. Thổ cẩm không chỉ là một sản phẩm thủ công mà còn là biểu tượng của sự gắn kết cộng đồng và tình yêu quê hương. Nó phản ánh sự tôn trọng và bảo tồn văn hóa truyền thống của người Ba Na qua các thế hệ.
![tho-cam-xi-thoai-1720603539.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/tho-cam-xi-thoai-1720603539.jpg)
- Đặc điểm nổi bật:
- Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Ba Na. Sản phẩm ban đầu phục vụ gia đình, sau đó mở rộng buôn bán.
- Phương pháp dệt tay 2 mặt độc đáo.
- Màu sắc chủ đạo là trắng, đỏ, đen; biểu tượng cho sự vươn lên, khát vọng và sức mạnh.
Làng nghề dệt thổ cẩm Lùng Tám
- Địa chỉ: Làng Lùng Tám, Hà Giang
Làng nghề thổ cẩm Lùng Tám ở Hà Giang nổi bật với nghề dệt lanh truyền thống của người HMong. Nghề dệt ở đây xuất hiện từ lâu đời không chỉ đem lại thu nhập mà còn lưu giữ được truyền thống của người Hmong. Điểm nổi bật của nghề dệt thổ cẩm ở Lùng Tám là các sản phẩm được làm hoàn toàn bằng vải lanh dệt tay theo phương pháp lâu đời. Bên cạnh việc dệt vải, phụ nữ Mông ở Lùng Tám còn thành thạo kỹ thuật vẽ sáp ong và nhuộm chàm. Để tạo ra những hoa văn độc đáo trên vải, họ sử dụng bộ bút vẽ thủ công, chấm vào sáp ong đã nấu chảy và kẻ lên vải. Ban đầu là các đường thẳng, sau đó là hình tam giác, trôn ốc, hình đồng tiền, chữ thập, và chân chim. Những họa tiết này thể hiện thế giới vũ trụ phong phú của người Mông ở Hà Giang.
![tho-cam-lung-tam-1720603539.jpg](https://khoinghiep.net.vn/uploads/images/2024/07/10/tho-cam-lung-tam-1720603539.jpg)
- Đặc điểm nổi bật:
- Nghề dệt lanh truyền thống của người H’Mông.
- Sản phẩm làm từ vải lanh dệt tay, vẽ sáp ong và nhuộm chàm.
- Họa tiết biểu hiện cho thế giới vũ trụ của người Mông.
- Sản phẩm đa dạng từ quần áo, túi xách, ví, khăn trải bàn, vỏ gối, tấm trang trí. Chủ yếu xuất khẩu sang hơn 20 nước như Mỹ, Nhật Bản, Thụy Sỹ.
Trên đây là danh sách 14 làng nghề thổ cẩm và dệt lụa nổi tiếng lâu đời ở Việt Nam. Mỗi làng nghề đều mang trong mình những nét đặc trưng độc đáo, thể hiện qua từng họa tiết và hoa văn tinh xảo, phản ánh rõ nét văn hóa và bản sắc riêng biệt của từng địa phương.